Á ferð og flugi

Eftir samanpakkningu á tjaldinu héldum við til Östersund. Þar var ætlunin að fara á safn. Gunnjón fann safnið á netinu í gærkvöldi. Ég var ekkert búin að kynna mér það þegar við komum á staðinn. Ég var búin að sjá fyrir mér eitthvað sætt safnahús með héraðssafni með sýningu um bæinn, héraðið og svo smá listasýningu. Jamtli safnið er á engan hátt það.

Við gengum inn um tvær mínútur í 12. Konan í afgreiðslunni sagði að það væri að byrja leiðsögn úti í garði og benti og sagði að ef við flýttum okkur gætum við náð leiðsögninni. Við ákváðum að að flýta okkur til að ná, við vissum samt ekki hvað átti að fara að leiðsegja okkur um né afhverju leiðsögnin byrjaði úti en ekki inní safnahúsinu. Kom í ljós að Jamtli er líka og jafnvel mest utanhússbyggðasafn með húsasafni og fleiru. Við náðum ekki alveg byrjuninni á leiðsögninni en leiðsegjandinn var tívolístjóri frá 19. öld og leiddi hann okkur þarna í gegnum tímaflakk frá 19. öld, til 18. aldar og svo til 20. aldar. Hjá okkur á 21. öld er í dag sunnudagur og er líka sunnudagur á hinum tímunum í tímareisunni. Tívolístjórinn kynnti okkur fyrir fjölskyldum á 18. öld þar var fólk að halda hvíldardaginn þar til tími var kominn til að fara í guðsþjónustu. Þau slúðruðu um kirkjunnar mann sem virtist vera týndur og er víst flagari, hann á 18 ára eiginkonu en er sjálfur eldri og horfir á ökkla á stúlkunum á bænum.  Á 19. öld hittum við góðtemplarastúkufólk sem bauð okkur inn til sín svo við gætum æft með þeim í söng um edrúmennsku. Á 20. öld hittum við hana Sally sem er hjúkrunarkona. Hún dvelur í húsi bróður síns sem er rétt við landamæri Noregs. Hún heyrir reglulega læti frá Þjóðverjunum hinum megin við landamærin. Bróðir hennar er í burtu til að hjálpa Norðmönnum. Tívolístjórinn skyldi svo við okkur á 20. öldinni en fór aftur á tívolítorgið sitt á 19. öld. Áður en hann kvaddi hvatti hann okkur þó til að flakka aftur til 18. aldar og fara í guðsþjónustu í kirkjunni kl. 13:30  því annars væri ekki von á góðu. Við Gunnjón hefðum betur átt að hlusta en við mættum ekki í kirkjuna fyrr en að guðsþjónustunni lokinni og skammaði presturinn okkur. En í millitíðinni höfðum við flakkað á eigin vegum í tímanum og skoðað okkur um. Við keyptum ís og gos á bensínstöð árið 1956 til dæmis. Við höfðum áður reynt að kaupa ís á 21. öldinni en þar var aðeins tekið á móti greiðslum í gegnum Swish sem er svona Netgíró í þessu landi og einungis aðgengilegt þeim sem eru með sænska kennitölu.

Eftir tímaferðalagið héldum við svo inn í safnahúsið. Þar sáum við fyrst litla sýningu um hönnun á hverdagshlutum og svo var stærri sýning með allskonar handverk. Þegar því var lokið héldum við að heimsókn okkar á safnið væri að ljúka en sei sei nei heldur betur ekki. Við tók risastór og flott sýning sem sýndi sögu Jämtlands. Sýningin er á tveimur hæðum og er maður leiddur á milli mismunandi rýma eftir tíma í sögunni og efnistaka. Sýningunni er best lýst sem fallegum sviðsmyndum úr sögunni með sýningum á gripum inni á milli. Í Samahlutanum er maður upp í fjöllum, þar stendur uppstoppað hreindýr og gnæfir tignarlega yfir salinn. Við fórum svo inn í sal og fengum að horfa upp í himinhvolfið hjá Sömunum og fá útskýringu á þeirra stjörnumerkjum. Ein sýningin var um stríð og frið með sérstaka áherslu á stríð Svía og Norðmanna um Jämtland á 18 öld. Við sátum við inni í hvítu rými og sáum á risaskjá myndræna frásögn annarsvegar sænsks hermanns um ferð sænskra hermanna yfir fjöllin á landamærunum yfir til Svíþjóðar þar sem mikið mannfall varð vegna kulda og svo frásögn norsks hermanns sem fór sömu leið síðar og fann hvert líkið af fætur öðru af þeim sænsku. 5000 sænskir hermenn lögðu af stað yfir fjallið en minna en helmingurinn kom lifandi niður. Það eru líka sviðsmyndir úr lífi bænda á 19. öld. Svo er líka rými fyrir víkingaöld. En þar sáum við ofinn borða eða dúk af einhverjum toga frá 8. öld sem er þá eldri en landnám Íslandi en er enn í topp standi. Í hvert skipti sem við héldum að sýningin væri búin tók eitthvað nýtt við. Þetta var stórgóð og fallegt og flott sýning. Það sem við bjuggumst við að yrði stutt heimsókn á safn varð að rúmlega fjögurra klukkustunda heimsókn. Við þurftum meira að segja að lengja tímann á bílastæðinu.

Þegar við fórum af safninu var klukkan að verða 16:30 og við orðin heldur svöng og áttum eftir að finna okkur næturstað. Við fundum út úr því meðan við fengum okkur nasl en það gekk nokkuð erfiðlega að finna tjaldsvæði sem leyfði forpantarnir og við vorum ekki alveg tilbúin í að keyra í meira en klukkutíma eitthvert án þess að vita hvort við ættum öruggt pláss. Þegar okkur hafði tekist að greiða úr því og panta okkur næturstað fórum við og kíktum á nyrsta rúnastein heims. Hann stendur við kirkju í bænum Frösön og var reistur af manni sem hét Austmaður því til heiðurs því að hann hafði kristnað Jämtland og látið reisa brú á svæðinu. Á steininum er glæsileg mynd af einhverskonar nöðru eða dreka og svo auðvitað kross.

Nú erum við á tjaldsvæði sem er eiginlega meira hugsað fyrir húsbíla og vagna. En þetta er annars fínt tjaldsvæði og hér er frábær baðströnd við Rätansjön sem er stöðuvatn. Við kældum okkur að sjálfsögðu og svömluðum í vatninu eftir að við komum tjaldinu upp og nú horfum við á sólarlagið yfir vatninu beint frá tjaldinu.