Á ferð og flugi

Önnur skyndiákvörðun tekin í dag. Við ákváðum að taka annan dag í Osló og reyna nú að sjá meira af borginni. Eftir morgunmat á hótelinu fór ég í afgreiðsluna og bað um að fá að framlengja um eina nótt. Það var ekkert mál en afgreiðslumaðurinn benti mér á að bóka aftur í gegnum appið þar sem ég er Scandic meðlimur því þá fengi ég betra verð. Ég verandi ég, neita að tala ensku við annað fólk sem talar norrænt mál. Fóru því þessi samskipti fram á norrænu máli. Þegar maðurinn hafði gert sér grein fyrir því að um Íslendinga væri að ræða, spurði hann hvað kæmi til að ég talaði norsku? Ég hafði ekki gert mér grein fyrir því að ég væri að tala norsku. Ég skil norskuna enda hef ég oft horft á Himmelblå og á norska húsaþætti á Viaplay sem heita Eventyrling oppussning. Ég svaraði þó að ég lærði dönsku í skólanum og svo talaði ég líka sænsku. Hann spurði svo greinilega líka af forvitni hvað við værum að gera. Hann sagði okkur líka að flestir Íslendingar sem á þetta hótel koma tali bara ensku. Við erum fólk sem vekur athygli.

Eftir hótelstúss röltum við svo á Munch listasafnið að skoða listaverk Edvard Munch. Safnið liggur aðeins steinsnar frá hótelinu og er í gríðarstórri 13 hæða byggingu sem gnæfir yfir nærumhverfið. Í miðasölunni vorum við spurð hvort við værum með matvæli meðferðis, en öll matvæli eru stranglega bönnuð inn á sjálfu safninu. Ég svaraði neitandi hafandi gleymt því að Gunnjón var enn með Freiu súkkulaðið frá því í gær í pokanum. Við vorum því stoppuð í öruggisleitinni og bent á að geyma pokann, og þar með súkkulaðið, í þar til gerðum læstum skápum í anddyrinu. Eins og fyrr segir er safnið risavaxið og á mörgum hæðum, á hverri hæð eru ein eða tvær sýningar yfirleitt byggðar á ákveðnu þema og á milli hæða eru örmjóir og snarbrattir rúllustigar.

Fyrsta sýningin hét Lífsblóð og fjallaði um sjúkdóma og læknavísindi í samhengi við líf og verk Munch. Faðir Munch var læknir og móðir hans lést úr berklum þegar hann var barn, systir hans var líka andlega veik og eyddi mestum hluta ævinnar á geðsjúkrahúsi. Edvard Munch sjálfur var líka oft veikur. Sífelld nálægð við líkamlegan og andlegan krankleika einkenndi því lífshlaup hans og litaði listina. Sýningin notaði líka listamanninn sem stökkpall til að fjalla um læknisfræði á seinnihluta 19.aldar og byrjun 20.aldar í víðari samhengi.

Næsta sýning var svo aðeins lauslegri og þar var frægustu verkum Munch hrúgað saman lauslega eftir þema og ekkert stórt þema utan þess. Þarna var þó að finna frægasta verk Munch sjálft Ópið. Safnið á þrjár mismunandi útgáfur af verkinu sem eru sýndar ein í einu aðeins hálftíma í senn hver. Þegar hvert Óp fyrir sig er ekki til sýnis er það lokað bakvið sterkbyggðan hlera til að vernda það gegn óþarfa ljósi. Við sáum aðeins tvö óp. Það fyrra var svarthvít þrykkprent útgáfa af verkinu. Það vakti ekki mikla athygli og virtust flestir gestir ekki mjög spenntir. þegar það lauk sinni hálftíma törn og næsta útgáfa, elsta útgáfa verksins og málverk, var opnað þá myndaðist mjög hratt mikið kraðak fyrir framan það Óp þar sem tugir túrista kepptust um að ná selfie með heimsfrægu verkinu.

Á næstu hæð var svo í víðfemum sal sýning af þeim verkum Munch sem voru of stór til að passa annarstaðar. Þetta voru málverk sem voru margir metrar á hæð og enn fleiri á breidd. Svo stór að ef maður stæði fyrir framan þau myndu þau þekja alveg allt sjónsviðið. Sérstaklega flott var málverk af sól sem skein yfir bjart og fallegt landslag.

Á hæðinni fyrir ofan það voru svo tvær smærri sýningar. Ein gagnvirk sýning þar sem maður gat stigið hátt í hundrað ár aftur í tímann og gengið um sviðsetningu af heimili og vinnustofu Munch, skoðað hluti af heimili hans og jafnvel setið fyrir á málverki sem ósýnilegur Munch málaði af manni á meðan hann kvartaði yfir því hvað það hefði verið mikið vesen að búa í borginni því fólk var alltaf að koma í heimsókn og trufla vinnuna og borða matinn hans. Maður gat líka tekið sjálfsmyndir með gamaldags myndavél sem svo birtust á skjám í til að líkja eftir myrkraherbergi.

Hin sýningin fjallaði um þrykkiprentverk Munch og þar gat maður skoðað upprunalegu tré plöturnar sem hann notaði til að þrykkja myndir og svo oft nokkrar mismunandi myndir gerðar með plötunum. Skemmtilegast.

Á annari hæð voru svo sýningar á nútímalist sem var ekki alveg okkar tebolli og við vorum því fljót þar í gegn.

Á þaki safnsins er svo veitingastaður og bar. Þar er hægt að sitja úti og horfa yfir Osló í gegnum stóra glugga úr svimandi hæð. Við létum okkur nægja að fá okkur sitthvorn drykkinn áður en við héldum för okkar áfram.

Óperuhús Osló er í bókstaflega næsta húsi við Munchsafnið og við gengum þangað og röltum smá um á þakinu en það liggja rampar og stigar frá jarðhæð og hátt upp á þak hússins. Þar var múgur og margmenni að spóka sig í sólskininu. En eftirminnilegast er sennilega kona á skærbleikjum kjól sem söng hástöfum í ódýran hljóðnema og virtist ekkert pæla í öllu fólkinu sem gekk um í kringum hana.

Þegar þarna er sögu komið vorum við orðin sæmilega svöng og hafandi yfirgefið svalandi loftræstingu listasafnsins vorum við nú við það að bráðna í yfir 30 stiga hita. Við fengum okkur ís á Max í aðalgötu borgarinnar og ætluðum að halda á sögusafn en hitinn var orðinn óbærilegur og við því ekki bjartsýn á að við yrðum enn í föstum fasa eftir gönguna á safnið og þar að auki aðeins tveir tímar í að safnið lokaði sem er yfirleitt ekki nóg fyrir stærri söfn nema maður vilji hlaupa á harðaspretti í gegn. Því ákváðum að setjast á gamalkunnan stað sem kallast The Scotsman og kæla okkur niður en eins og nafnið gefur til kynna er þetta ,,skoskur“ pöbbi. Við fórum á Scotsman í síðustu ferð og líkaði vel en núna er hann kominn í nýtt og mun stærra húsnæði og með stórt skuggsælt útisvæði.